Bir Nostalji, Vitesli Bisiklet

     Herkesin bir bisiklet gecmisi vardir, iyi kotu, ufak tefek, vitesli vitessiz, karman corman, buyuk kucuk vesaire. Insanoglu, hayatinin uzun bir doneminde de bisikletlerle ilgili gecmisini surekli hatirlayacaktir. Nasil unutulur o dakikalar? Ilk bisikletim, ilk bisikletime binmeye calismam, ilk bisikletimden dususum, ilk dudagimi patlatisim, ilk atilan 14 dikis. Dahasi babamin "Anayola cikma bak araba carpar" ikazlarinin akabinde solugu anayolda almam ve arabanin carpmasi… Insani bisikletlere isindiran da onlardan sogutan da bu hatiralardir. Herseye ragmen sogumamis biri olarak hayatima devam etmekteyim.

     Efenime soliyim, normal sartlar altinda bir insan bisikletle ne zaman tanisir? tabii ki herkesin 4 yasindan once 3 tekerli bisiklet macerasi olmustur. Ama bu amator denemeler gercek bisiklet dunyasinda yerinizi almanizi saglamaz. Belki sureci hizlandirir, ama gercekten saglamaz. Zira ilk olarak 3 tekerli bir bisiklete binmemis biri olarak 6 yasinda ilk bisikletimle tanistim. Markasini hatirlamamamin sebebi, hatiralara olan saygisizligimdan ote markasinin hatirlamaya degmeyecek kadar gecersiz olusuydu. Hatta bir markasi oldugundan da emin degilim. Neticede 6 yasindayim canim, olsun o kadar. Sokak icerisinde binmeyi ogrenme calismalari … Ah Ah … ilk baslarda tabii direk binemiyorsun, once peder bey arkasindan tutacak, seni itekleyecek, sen dumeni kullanarak kontrol etmeyi ogreneceksin. Eger basarili olup Level 2′ye gecersen, artik boyun da yetisirse eger pedalleri cevirmeyi ogrenebilirsin. En son olarak da kaldirim kenarindan duran bisikleti kaldirmak var ki, ogrenme asamasinda en zorudur. Biraz extreme takilanlar kaldirimsiz da kaldirmayi ogrenirler, daha sonra giden bisiklete atlama, bisiklet giderken inme vesaire vesaire.

     Ogrenme asamasi gectikten sonra bisikletten alinan hazzi maksimum yapmak icin bisikletlere modifikasyon yapmak gerekmektedir. On tarafa takilan lamba, arkaya takilan reflektor, jantin tellerine takilan boncukumsu zimbirtilar ve "Olm o boncuklar akordu bozuyomus" soylentileri … Bir nesil bunlarla buyudu gecti. Efenime soyliyim, peki bu modifikasyonlarin nirvanasi nedir? Tabii ki Vites. Vites, bir bisikletin ulasabilecegi mertebelerin en yuksegidir. Yillardir degismeyen bir gelenektir. O mekanizma yillardir aynidir, ve onumuzdeki 2 yuzyil boyunca da ayni kalacaktir. Ortaokula giden ogrenciler basit bir sekilde mekanizmayi cozup, ufak tefek arizalari kendileri kontrol altina alacaklardir. 1839′da ilk pedalli bisikletin icadindan bu yana bisiklet endustrisindeki tek gelisme Vites olayidir. Shimano, japon bisiklet yedek parca ureticisi, ki vites sektorunun lideridir, Yillar boyu ayni vitesleri urete urete bikmamistir.

    Peki Vites endustrisinin gelismesini isteyen kimdir? Shimano, 2007 sonunda Yolun durumuna gore degisen, bisikletin urettigi elektrigi kullanan vites sistemi piyasaya surecegini aciklamistir. Ne olacak peki? Nerde bizim vites kullanma zevkimiz? Nerede "Gecen 18′le kalktim olum kaslarim gelisti" muhabbetleri, nerede "Hadi birinci viteste yaris yapalim" iddialari, nerede sokak yarislarinda vites faktoru? Cocuklar neden vitesli bisiklet severler? Cunku bisikletini kontrol etmek ister, Cunku ona hukmetmek ister. Aslinda bisikletin cocuklar arasinda yaygin olmasinin sebebi de budur. Cocuk icin bisiklet, sadece gidecegi yeri kisaltan bir arac degil, hatta oyuncaktan da ote ozgurlugun timsalidir o cocuk icin. Bisiklete bindigi birkac saat icerisinde cocuk ozgurdur. Ayaklari yerden kesilmistir. Istedigi yere gidebilir, tabii asla gitmeyecek olsa bile. Artik onun da hukmettigi birsey vardir, bisikleti. Onun vitesleriyle butunelesebilir, onun tekerlerine ayagini koyarak spin attirabilir. On freni sıkarak bisikletin on tekerinin uzerine kalkmasini saglayabilir. Bunlar tamamen o cocugun istegi uzerine olur. Neden otomatik degisen vites uretilmeli? Hangi cocuk bisiklet uzerindeki hakimiyetin kisitlanmasini ister?

     Hatirlayaniniz varsa zamaninda dumenden vitesli bisikletler piyasaya cikmisti. Bisiklet endustrisine vurulan en buyuk darbelerden biriydi. Artik cocuklar vites kolunun uzerine ellerini koyarak kendilerini mutlu ve tatmin olmus hissederek suremeyeceklerdi bisikletlerini. Cunku vites kolu kaldirilmisti, artik dumenden degisiyordu vites. Ilk baslarda cok tutmustu, cunku cocuklar birbirlerine ustunluk taslayacaklarini dusunmuslerdi. Ama bu surec cok kisa surede asildi. Artik koldan vitesli bisiketler tutulmuyor, Cunku cocuklar bisikletin asil zevkinin vites kolundan tutularak suruldugunde cikacagini ogrendiler. Artik onlar bisikletlerine "boynuz" da taktirmiyorlar. Bu tur heveslerin insana zarar verdiginin bilincindeler.

     Onlar vitesli bisikletlerinin vites kolunun uzerine elini koyarak, bazen ellerini hicbir yere koymayarak bisikletlerini suruyorlar. Onlar Ozgurler. Bisikletlerini surdukleri surece.

     Cocuklarimiz bisikletsiz kalmasin, ozellikle vites kolu olanlarindan…